گازسنج پرتابل Dräger X-am 5000 | گازسنج چندگازه

‏معرفی گازسنج پرتابل Dräger X-am 5000 | گازسنج چندگازه

‏Dräger X-am 5000 یک گازسنج پرتابل برای Personal Air Monitoring یا پایش شخصی هوای محیط است. کاربر گازسنج پرتابل را روی لباس یا تجهیزات خود نصب می‌کند و دستگاه به‌صورت پیوسته غلظت گازهای تعریف‌شده را پایش می‌کند.

‏Dräger چهار جایگاه سنسور داخل دستگاه قرار می‌دهد. با این حال، برخی DrägerSensorها می‌توانند دو گاز را هم‌زمان اندازه‌گیری کنند؛ به همین دلیل X-am 5000 بسته به پیکربندی توان پایش هم‌زمان حداکثر پنج گاز را دارد.

‏کاربر می‌تواند گازسنج پرتابل را برای گازهای قابل‌اشتعال، اکسیژن و طیف متنوعی از گازهای سمی پیکربندی کند. نوع دقیق گازها به سنسورهایی بستگی دارد که داخل همان دستگاه نصب می‌شود. X-am 5000 دستگاهی ماژولار است و Dräger امکان تعویض، ارتقا و کالیبراسیون سنسورها را برای کاربردهای مختلف فراهم می‌کند.

‏سنسورهای Dräger X-am 5000

‏X-am 5000 از ترکیب سنسورهای کاتالیستی و الکتروشیمیایی استفاده می‌کند. Dräger سنسور CatEx را برای تشخیص گازها و بخارات قابل‌اشتعال ارائه می‌کند. برای اکسیژن و بسیاری از گازهای سمی نیز سنسورهای الکتروشیمیایی خانواده DrägerSensor XXS در دسترس هستند. ‏خریدار باید نوع سنسورها را دقیق بررسی کند؛ زیرا نام X-am 5000 به‌تنهایی مشخص نمی‌کند دستگاه چه گازهایی را اندازه می‌گیرد.

‏گازهای قابل اندازه‌گیری

‏صفحه رسمی Dräger گزینه‌هایی مانند Ex، O₂، CO، H₂S، NO₂ و SO₂ را در میان گازهای اصلی معرفی می‌کند. ‏خانواده گسترده سنسورها امکان پیکربندی گازسنج پرتابل برای بیش از ۴۰ گزینه سنسوری و مواد متنوع دیگری مانند NH₃، H₂، CO₂، فرمالدهید و برخی بخارات آلی را نیز فراهم می‌کند. ‏نوع ماده، محدوده اندازه‌گیری و دقت دستگاه به سنسور انتخابی بستگی دارند.

‏چهار جایگاه سنسور و حداکثر پنج گاز

‏X-am 5000 چهار Sensor Port دارد، اما تعداد گازهای قابل اندازه‌گیری می‌تواند به پنج برسد. ‏این موضوع به دلیل وجود برخی سنسورهای Dual Sensor است که دو ماده را با یک مجموعه سنسور پایش می‌کنند. ‏بنابراین، عبارت «۴ سنسور» را نباید به معنی «حداکثر ۴ گاز» در نظر گرفت.

‏سنسور CatEx

‏Dräger سنسورهای کاتالیستی خود را برای تشخیص گازها و بخارات قابل‌اشتعال در X-am 5000 ارائه می‌کند. ‏این سنسورها پاسخ سریع و مقاومت مناسبی در برابر برخی سموم سنسور مانند سیلیکون و هیدروژن سولفید دارند. Dräger برای سنسور Ex در اطلاعات محصول پایداری طولانی‌مدت و عمر مورد انتظار چندساله اعلام می‌کند.

‏DrägerSensor XXS

‏Dräger خانواده سنسورهای الکتروشیمیایی XXS را برای گازهای سمی و اکسیژن گسترش می‌دهد. ‏این سنسورها ابعاد کوچک، پاسخ سریع و قابلیت تعویض دارند. ‏کاربر یا واحد فنی می‌تواند دستگاه را بر اساس گازهای مورد نیاز پروژه پیکربندی یا در محدوده‌های مجاز سنسورها را تعویض کند.

‏بدنه مقاوم IP67

‏Dräger X-am 5000 درجه حفاظت IP67 دارد. ‏این ساختار از دستگاه در برابر نفوذ گردوغبار و شرایط مرطوب صنعتی محافظت می‌کند. ‏محافظ لاستیکی یکپارچه و طراحی مقاوم سنسورها نیز مقاومت دستگاه در برابر ضربه و لرزش را افزایش می‌دهند.

‏هشدار دیداری ۳۶۰ درجه

‏چراغ هشدار X-am 5000 از جهات مختلف قابل مشاهده است. ‏این طراحی در محیط‌هایی که کاربر ممکن است صدای آلارم را به دلیل نویز زیاد به‌خوبی نشنود اهمیت دارد.

‏هشدار صوتی

‏Dräger شدت هشدار صوتی دستگاه را بیش از ۹۰ دسی‌بل در فاصله ۳۰ سانتی‌متری اعلام می‌کند. ‏آلارم چندصدایی در کنار هشدار نوری و لرزشی کاربر را از عبور غلظت گاز از حدود تعیین‌شده آگاه می‌کند.

‏هشدار لرزشی

‏هشدار لرزشی سومین مسیر هشدار X-am 5000 است. ‏این قابلیت مخصوصاً زمانی اهمیت دارد که کاربر در محیط پرسر‌وصدا فعالیت می‌کند یا دید مستقیم به نمایشگر ندارد.

‏نمایشگر بزرگ

‏نمایشگر دستگاه مقادیر اندازه‌گیری‌شده را در اختیار کاربر قرار می‌دهد. ‏طراحی دو دکمه‌ای و ساختار منوی ساده، دسترسی به اطلاعات اصلی دستگاه را آسان می‌کند.

‏ورودی ایمن گاز

‏Dräger مسیر ورود گاز را از دو سمت طراحی کرده است. ‏این ساختار احتمال مسدودشدن کامل ورودی گاز توسط لباس یا تجهیزات کاربر را کاهش می‌دهد. ‏کاربر همچنان باید هنگام نصب دستگاه مطمئن شود مسیرهای ورود گاز باز باقی می‌مانند.

‏زمان کارکرد باتری

‏Dräger برای X-am 5000 زمان عملکرد بیش از ۱۲ ساعت با باتری آلکالاین یا NiMH اعلام می‌کند. ‏در پیکربندی‌های بدون سنسور Ex، مدت کار می‌تواند به بیش از ۲۵۰ ساعت برسد. حالت Save Energy Mode نیز در شرایط مربوط می‌تواند مدت کارکرد را به بیش از ۴۰ ساعت افزایش دهد.

‏باتری شارژی NiMH

‏دستگاه می‌تواند از واحد تغذیه NiMH شارژی استفاده کند. زمان شارژ رسمی کمتر از چهار ساعت اعلام می‌شود. ‏نوع باتری و تجهیزات شارژ باید با نسخه دقیق دستگاه مطابق باشد .

‏ثبت داده‌ها

‏X-am 5000 Data Logger داخلی دارد و می‌تواند نتایج اندازه‌گیری را برای تحلیل و مستندسازی ذخیره کند. ‏داده‌ها را می‌توان با رابط و نرم‌افزارهای سازگار Dräger بازیابی و بررسی کرد. ‏این قابلیت برای ثبت مواجهه، بررسی رخدادها و مدیریت تجهیزات HSE کاربرد زیادی دارد.

‏پمپ خارجی X-am Pump

‏X-am 5000 پمپ داخلی ندارد، اما با Dräger X-am Pump سازگار است. پمپ پس از اتصال به دستگاه روشن می‌شود و امکان نمونه‌برداری از نقاط دور از دسترس را فراهم می‌کند. Dräger حداکثر طول شلنگ ۴۵ متر را برای سیستم پمپ خارجی اعلام می‌کند.

‏استفاده در فضای بسته

‏پمپ خارجی امکان Pre-entry Measurement را برای مخازن، شفت‌ها و سایر Confined Spaceها فراهم می‌کند. کاربر می‌تواند قبل از ورود افراد، نمونه هوا را از نقطه مورد نظر به سمت دستگاه انتقال دهد. ‏طول شلنگ، زمان انتقال نمونه و نوع گاز باید هنگام اجرای اندازه‌گیری در نظر گرفته شوند.

‏پایش منطقه‌ای با X-zone

‏X-am 5000 علاوه بر پایش شخصی می‌تواند همراه Dräger X-zone 5500 یا 5800 در سیستم‌های Area Monitoring استفاده شود. ‏در این حالت X-am داخل X-zone قرار می‌گیرد و سیستم می‌تواند برای ایجاد پایش منطقه‌ای در محدوده‌های بزرگ‌تر به کار رود.

‏Dräger امکان شبکه‌کردن چندین X-zone را نیز برای کاربردهای صنعتی فراهم کرده است.

‏Bump Test

‏کاربر باید عملکرد سنسورها و سیستم آلارم را طبق دستورالعمل Dräger و برنامه HSE سایت بررسی کند. Bump Test دستگاه را برای مدت کوتاه در معرض گاز آزمون قرار می‌دهد و عملکرد سنسورها و هشدارها را کنترل می‌کند. Bump Test جای Calibration کامل را نمی‌گیرد.

‏Calibration

‏Dräger امکان کالیبراسیون هوای تازه، گاز منفرد و Mixed Gas را از طریق منوی دستگاه فراهم می‌کند. X-am 5000 با Dräger X-dock نیز سازگار است و سازمان می‌تواند فرآیند Bump Test، Calibration و مستندسازی را خودکار کند. ‏خریدار دستگاه باید آخرین تاریخ Calibration و وضعیت سنسورهای نصب‌شده را بررسی کند.

‏سازگاری با X-dock

‏Dräger X-dock امکان آزمون خودکار، کالیبراسیون و ثبت سوابق دستگاه را فراهم می‌کند. ‏این سیستم برای شرکت‌هایی که چندین گازسنج پرتابل در اختیار دارند، مدیریت تجهیزات را ساده‌تر می‌کند.

‏محدوده شرایط محیطی

‏محدوده دمایی معمول X-am 5000 از ۲۰- تا ۵۰+ درجه سانتی‌گراد است. Dräger محدوده فشار ۷۰۰ تا ۱۳۰۰ میلی‌بار و رطوبت نسبی ۱۰ تا ۹۵ درصد را نیز اعلام می‌کند. ‏محدودیت‌های هر سنسور ممکن است با محدوده عمومی دستگاه تفاوت داشته باشند؛ بنابراین، دیتاشیت سنسور نیز باید بررسی شود.

‏ابعاد و وزن

‏ابعاد دستگاه حدود ۴۸ × ۱۳۰ × ۴۴ میلی‌متر است. ‏وزن آن بر اساس پیکربندی حدود ۲۲۰ تا ۲۵۰ گرم اعلام می‌شود. طراحی جمع‌وجور و Crocodile Clip امکان نصب دستگاه روی لباس کار را فراهم می‌کنند.

‏تأییدیه‌های ضدانفجار

‏X-am 5000 در نسخه‌های مربوط تأییدیه‌های مختلفی مانند ATEX، UKEX، IECEx و CSA دارد. Dräger برای برخی پیکربندی‌ها سطح Zone 0 را نیز در مدارک محصول ثبت کرده است. ‏خریدار باید Approval دقیق روی پلاک همان دستگاه را با نیاز پروژه تطبیق دهد و نباید تأییدیه یک نسخه را به تمام نسخه‌ها تعمیم دهد.

‏استانداردهای عملکرد اندازه‌گیری

‏Dräger برای O₂ به EN 50104 اشاره می‌کند. ‏برای CO و H₂S استانداردهای EN 45544-1 و EN 45544-2 در مدارک محصول ثبت شده‌اند. ‏برای متان تا نونان و هیدروژن نیز EN 60079-29-1 در مشخصات رسمی آمده است.

‏کد سفارش دستگاه پایه

‏Dräger برای واحد پایه X-am 5000 کد سفارش 8320000 را در اطلاعات محصول ثبت کرده است. ‏این واحد پایه به‌تنهایی دستگاه عملیاتی کامل محسوب نمی‌شود و برای عملکرد به سنسورهای مناسب و واحد تغذیه نیاز دارد. بنابراین، خرید فقط بر اساس کد دستگاه پایه کافی نیست و پیکربندی کامل باید در سفارش مشخص شود.

‏نمونه‌ای از سنسورهای قابل سفارش

‏CatEx 125 PR با کد 6812950 برای اندازه‌گیری گازهای قابل‌اشتعال در دسترس است. DrägerSensor XXS O₂ با کد 6810881 یکی از گزینه‌های سنجش اکسیژن است. DrägerSensor XXS CO LC با کد 6813210 برای CO و DrägerSensor XXS H₂S LC با کد 6811525 برای H₂S از دیگر گزینه‌های رسمی هستند.

‏فهرست سنسورها بسیار گسترده‌تر است و خریدار باید بر اساس گاز هدف و محدوده اندازه‌گیری، سنسور مناسب را انتخاب کند.

‏مشخصات فنی کامل گازسنج پرتابل

‏برند: Dräger

‏مدل: X-am 5000

‏نوع محصول: گازسنج پرتابل چندگازه

‏کاربری اصلی: پایش شخصی گاز

‏تعداد گازهای قابل اندازه‌گیری: ۱ تا ۵ ؛ ‏تعداد جایگاه سنسور: ۴

‏فناوری سنسورها: CAT + EC

‏سنسورهای دوگانه: قابل پشتیبانی

‏گازهای پایه قابل پیکربندی: Ex، O₂، CO، H₂S، NO₂ و SO₂

‏گزینه‌های سنسوری: بیش از ۴۰ گزینه بسته به بازار و پیکربندی

‏نمایشگر: LCD

‏کنترل دستگاه: دو دکمه

‏هشدار دیداری: ۳۶۰ درجه ؛ ‏هشدار صوتی: بیش از ۹۰ dB در فاصله ۳۰ سانتی‌متر ؛ ‏هشدار لرزشی: دارد

‏درجه حفاظت: IP67

‏ابعاد: حدود ۴۸ × ۱۳۰ × ۴۴ میلی‌متر

‏وزن: حدود ۲۲۰ تا ۲۵۰ گرم

‏محدوده دمای معمول: ۲۰- تا ۵۰+ درجه سانتی‌گراد ؛ ‏محدوده فشار: ۷۰۰ تا ۱۳۰۰ میلی‌بار

‏رطوبت نسبی: ۱۰ تا ۹۵ درصد

‏زمان کارکرد معمول: بیش از ۱۲ ساعت ؛ ‏زمان شارژ: کمتر از ۴ ساعت

‏Data Logger: دارد

‏پمپ داخلی: ندارد ؛ ‏پمپ خارجی X-am Pump: سازگار

‏حداکثر طول شلنگ: ۴۵ متر

‏سازگاری با X-dock: دارد ؛ ‏سازگاری با Bump Test Station: دارد ؛ ‏سازگاری با X-zone 5500/5800: دارد

‏Bluetooth: ندارد

‏Smart Configuration در Dräger Gas Detection Connect: دارد

‏کد سفارش دستگاه پایه: 8320000

‏ATEX / UKEX: در نسخه‌های مربوط

‏IECEx: در نسخه‌های مربوط

‏CSA: در نسخه‌های مربوط

‏وضعیت محصول در سایت رسمی: جاری

‏کاربردهای X-am 5000

‏گازسنج پرتابل X-am 5000 برای صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، پالایشگاه، صنایع شیمیایی، معدن، نیروگاه‌ها، تعمیرات صنعتی و عملیات HSE کاربرد دارد. کاربر می‌تواند از آن برای پایش شخصی کارکنان، بررسی گازهای قابل‌اشتعال، پایش اکسیژن و تشخیص گازهای سمی متناسب با سنسورهای نصب‌شده استفاده کند. ‏اتصال پمپ خارجی نیز استفاده از دستگاه را برای اندازه‌گیری پیش از ورود به مخازن و فضاهای بسته ممکن می‌کند. ‏برای مطالعه راهنماهای انتخاب گازسنج، سنسور و روش‌های Calibration می‌توانید به وبلاگ ISV Kala مراجعه کنید.

‏محدودیت‌های مهم استفاده

‏X-am 5000 فقط موادی را اندازه‌گیری می‌کند که سنسور مناسب آن‌ها داخل دستگاه نصب شده باشد. ‏وجود نام یک گاز در فهرست کلی قابلیت‌های X-am 5000 به معنی پشتیبانی همه دستگاه‌های موجود از آن گاز نیست. کاربر باید قبل از استفاده، پیکربندی سنسورها، وضعیت باتری، Bump Test و تاریخ Calibration را بررسی کند . ‏در نمونه‌برداری با پمپ نیز نوع گاز، طول شلنگ و زمان انتقال نمونه باید در نظر گرفته شوند.

‏نگهداری و بازرسی

‏مسئول تجهیزات باید بدنه، نمایشگر، کلیدها، ورودی‌های گاز، گیره، باتری و وضعیت سنسورها را بررسی کند. Bump Test و Calibration باید بر اساس دستورالعمل Dräger و الزامات سایت انجام شوند. ‏تاریخ نصب و تعویض هر سنسور باید در سوابق دستگاه ثبت شود. ‏اگر دستگاه در Bump Test یا Calibration قبول نشود، کاربر نباید آن را برای پایش ایمنی به کار ببرد تا واحد فنی مشکل را برطرف کند.

‏وضعیت عرضه در ایران

‏Dräger X-am 5000 در بازار تجهیزات گازسنجی ایران عرضه شده است و مدل همچنان در مرجع رسمی Dräger حضور فعال دارد. ‏خریدار باید موجودی واقعی، Part Number، سنسورهای نصب‌شده، تاریخ سنسورها، وضعیت باتری و مدارک Calibration همان دستگاه را بررسی کند. ‏دو دستگاه X-am 5000 می‌توانند از نظر تعداد و نوع سنسور کاملاً با یکدیگر متفاوت باشند؛ بنابراین، عنوان مدل به‌تنهایی برای خرید کافی نیست.

‏کنترل اصالت و انتخاب صحیح

‏خریدار باید مدل و شماره سریال دستگاه را بررسی کند. کد سفارش و کانفیگ سنسورها باید با سفارش فنی مطابقت داشته باشند. نوع، محدوده و تاریخ هر سنسور باید مشخص باشند. ‏آخرین Bump Test و Calibration باید بررسی شوند.

‏Calibration Certificate باید شماره سریال و تاریخ معتبر داشته باشد. Approval ضدانفجار باید با مارکینگ واقعی همان دستگاه تطبیق داشته باشد. ‏شرایط Warranty نیز باید بر اساس شماره سریال و تأمین‌کننده همان محموله بررسی شود.

‏مرجع رسمی محصول

‏برای مشاهده اطلاعات سنسورها، مشخصات فنی و اسناد سازنده می‌توانید به صفحه رسمی Dräger X-am 5000 مراجعه کنید.

‏جمع‌بندی

‏گازسنج پرتابل Dräger X-am 5000 یک دستگاه حرفه‌ای و قابل‌پیکربندی برای پایش هم‌زمان ۱ تا ۵ گاز است. چهار جایگاه سنسور، فناوری CAT + EC، گزینه‌های متعدد DrägerSensor و قابلیت استفاده از سنسورهای دوگانه انعطاف بالایی برای کاربردهای صنعتی ایجاد می‌کنند.

‏بدنه IP67، هشدار صوتی، نوری و لرزشی، ثبت داده، قابلیت اتصال به X-am Pump و سازگاری با X-dock و X-zone از ویژگی‌های مهم این مدل هستند. ‏هنگام خرید X-am 5000 باید علاوه بر نام مدل، Part Number، تعداد و نوع سنسورها، تاریخ سنسور، Calibration Certificate، Approval و وضعیت باتری همان دستگاه به‌صورت جداگانه بررسی شوند.