گازسنج ALTAIR 5X ام‌اس‌ای | گازسنج چندگاز XCell

معرفی گازسنج ALTAIR 5X ام‌اس‌ای | گازسنج چندگاز XCell

گازسنج ALTAIR 5X برای پایش شرایط گازی در محل کار و نمونه‌برداری از نقاطی طراحی شده که احتمال وجود گاز سمی، گاز قابل‌اشتعال یا تغییر غیرمجاز اکسیژن در آن‌ها وجود دارد. وجود پمپ داخلی امکان اتصال شیلنگ و پروب مناسب را برای نمونه‌گیری از فاصله مشخص فراهم می‌کند.

سازنده از فناوری XCell در بسیاری از سنسورهای این خانواده استفاده می‌کند؛ در عین حال نوع سنسور قابل‌اشتعال می‌تواند کاتالیستی یا در نسخه‌های مادون‌قرمز از نوع IR باشد و سنسور PID برای بخارات آلی در مدل مرتبط عرضه می‌شود. بنابراین عبارت «سنسور XCell» به معنی یکسان‌بودن روش سنجش همه کانال‌ها نیست.

MSA برای خانواده دستگاه حداکثر شش گاز را اعلام می‌کند. بااین‌حال تعداد و ماهیت گازهای قابل تشخیص به شمار و نوع سنسورهای نصب‌شده و محدودیت‌های Configuration بستگی دارد. قبل از خرید باید فهرست دقیق کانال‌ها روی پیش‌فاکتور نوشته شود.

برای تأیید ویژگی‌های خانواده و شماره قطعه‌ها می‌توان از صفحه رسمی گازسنج MSA ALTAIR 5X استفاده کرد.

تفاوت مدل و شماره قطعه در خانواده ALTAIR 5X

ALTAIR 5X یک مدل با Part Number یگانه نیست. نوع گاز، تعداد کانال‌ها، شکل نمایشگر، اقلام همراه، استاندارد منطقه‌ای و گاهی سنسور قابل‌اشتعال، شماره قطعه را تغییر می‌دهند. ازاین‌رو فروش با یک نام عمومی بدون مشخص‌کردن SKU می‌تواند به تحویل Configuration نامناسب منجر شود.

نسخه چهارگاز با نمایشگر تک‌رنگ و بدون اعلام مجموعه شیلنگ و پروب در نام رسمی: شماره قطعه 10116924؛ نسخه چهارگاز با نمایشگر تک‌رنگ، شیلنگ نمونه‌برداری و پروب در کیت استاندارد: شماره قطعه 10116926.

نسخه پنج‌گاز شامل LEL، اکسیژن، CO، H2S و SO2 با نمایشگر تک‌رنگ و اقلام نمونه‌برداری: شماره قطعه 10116927؛ نسخه چهارگاز با نمایشگر رنگی، کیت شیلنگ و پروب: شماره قطعه 10116928؛ نسخه پنج‌گاز شامل SO2 همراه چهار گاز رایج، نمایشگر رنگی و مجموعه نمونه‌برداری: شماره قطعه 10116929.

این کدها نمونه‌های موجود در فهرست رسمی MSA هستند؛ برای نمونه، صفحه رسمی کد 10116928 صریحاً ترکیب LEL، اکسیژن، CO و H2S را با نمایشگر رنگی و اقلام نمونه‌برداری معرفی می‌کند.

شماره قطعه‌های بالا عمدتاً در فهرست پیکربندی‌های دارای Approval منطقه‌ای آمریکای شمالی دیده می‌شوند؛ تأییدیه موردنیاز ATEX یا IECEx باید روی کد و برچسب دستگاه سفارش‌شده بررسی شود.

دامنه گازهای قابل پایش

در خانواده ALTAIR 5X سنجش گازهای قابل‌اشتعال، اکسیژن، مونوکسیدکربن، سولفید هیدروژن، دی‌اکسید گوگرد، آمونیاک، کلر، دی‌اکسید کلر، هیدروژن سیانید، دی‌اکسید نیتروژن و بعضی گازهای دیگر متناسب با سنسور ممکن است.

در برخی Configurationها، سنسور مادون‌قرمز برای CO2 یا گازهای هیدروکربنی و در نسخه ALTAIR 5X PID سامانه فوتویونش برای VOC نیز ارائه شده است. فهرست بالا فقط ظرفیت خانواده است و به معنی نصب همه این سنسورها در یک دستگاه نیست.

برای بررسی انتخاب سنسور به راهنمای رسمی و دیتاشیت خانواده MSA ALTAIR 5X مراجعه کنید.

محدوده اندازه‌گیری سنسورهای اصلی

محدوده سنجش گاز قابل‌اشتعال در نسخه متداول کاتالیستی: صفر تا ۱۰۰ درصد LEL.؛ محدوده سنجش اکسیژن: صفر تا ۳۰ درصد حجمی ؛ محدوده سنجش مونوکسیدکربن استاندارد: صفر تا ۲۰۰۰ قسمت در میلیون؛ محدوده سنجش سولفید هیدروژن استاندارد: صفر تا ۲۰۰ قسمت در میلیون؛ محدوده سنجش دی‌اکسید گوگرد: صفر تا ۲۰ قسمت در میلیون؛ محدوده سنجش آمونیاک: صفر تا ۱۰۰ قسمت در میلیون؛ محدوده سنجش کلر: صفر تا ۱۰ قسمت در میلیون؛ محدوده سنجش دی‌اکسید کلر: صفر تا یک قسمت در میلیون و محدوده سنجش هیدروژن سیانید: صفر تا ۳۰ قسمت در میلیون؛ محدوده سنجش دی‌اکسید نیتروژن: در نسخه سنسور قدیمی S20 صفر تا ۲۰ و در XCell صفر تا ۵۰ قسمت در میلیون؛ محدوده سنجش فسفین: صفر تا پنج قسمت در میلیون؛ محدوده سنجش بخارات آلی در نسخه PID مطابق راهنمای آن نسخه: صفر تا ۲۰۰۰ قسمت در میلیون با شرایط و عوامل پاسخ مربوط به سنسور.

این اعداد از مشخصات منتشرشده برای خانواده دستگاه استخراج شده‌اند. مقدار واقعی هر کانال، واحد نمایش و محدوده تأییدشده باید با سنسور و Firmware همان دستگاه تطبیق داد. همچنین محدوده نمایش یک سنسور لزوماً دامنه مجاز مواجهه شغلی نیست.

فناوری سنجش گاز قابل‌اشتعال

سنسور قابل‌اشتعال در نسخه رایج از روش کاتالیستی استفاده می‌کند و معمولاً مقدار را بر حسب درصد حد پایین انفجار یا LEL نمایش می‌دهد. در بعضی مدل‌ها، فناوری مادون‌قرمز برای گازهای مشخص ارائه می‌شود.

در سنسور کاتالیستی، عوامل مهارکننده مانند ترکیبات سیلیکونی و برخی آلودگی‌های شدید می‌توانند پاسخ سنسور را کاهش دهند. بنابراین پس از مواجهه با مواد تداخل‌زا، ارزیابی عملی عملکرد و کالیبراسیون در صورت نیاز ضروری است.

تبدیل غلظت به درصد LEL به گاز کالیبراسیون و ضرایب پاسخ بستگی دارد. اگر محیط دارای گاز ناشناخته یا مخلوط پیچیده باشد، باید از روش پایش مناسب‌تر و ارزیابی حرفه‌ای استفاده شود.

فناوری سنسورهای الکتروشیمیایی XCell

کانال‌های اکسیژن و بسیاری از گازهای سمی با حسگرهای الکتروشیمیایی کار می‌کنند. MSA برای بعضی XCellها عمر معمول بیش از چهار سال و برای سنسورهای آمونیاک و کلر بیش از سه سال را در شرایط مشخص گزارش کرده است.

عمر معمول یک سنسور، تاریخ انقضای قطعی یا ضمانت عملکرد آن نیست. شرایط نگهداری، دما، رطوبت، آلودگی، شوک و دفعات مواجهه با غلظت بالا روی طول عمر واقعی اثر دارند. در خرید دستگاه انبارشده باید عمر و سلامت سنسورها جداگانه تأیید شوند.

MSA همچنین قابلیت هشدار پایان عمر سنسور را برای کاهش ریسک خروج ناگهانی از سرویس معرفی می‌کند. این هشدار جایگزین Bump Test یا کالیبراسیون نیست.

تفاوت ALTAIR 5X با نسخه‌های 5XiR و 5X PID

مدل معمولی ALTAIR 5X را نباید به‌طور خودکار دارای تشخیص VOC یا CO2 معرفی کرد. برای اندازه‌گیری بعضی گازها به نسخه دارای حسگر مادون‌قرمز یا نسخه PID نیاز است.

نسخه ALTAIR 5XiR برای ترکیب‌های دارای سنسور IR عرضه می‌شود و می‌تواند کاربردهایی مانند اندازه‌گیری CO2 یا برخی هیدروکربن‌ها را پوشش دهد؛ محدوده دقیق به سنسور نصب‌شده بستگی دارد.

نسخه ALTAIR 5X PID برای اندازه‌گیری ترکیبات آلی فرار با حسگر فوتویونش طراحی می‌شود. عبارت PID مخفف Photoionization Detector است و «کنترل‌گر دمای داخلی» نیست. راهنمای MSA برای این سنسور بر انتخاب درست عامل پاسخ یا Response Factor تأکید دارد.

وجود گزینه PID در معرفی خانواده به معنی همراه‌بودن سنسور PID در چهارگاز معمولی نیست. در سفارش باید نام کامل Variant، نوع سنسور و کد دقیق قید شود.

پمپ داخلی و نمونه‌برداری از راه دور

پمپ داخلی یک بخش مهم در طراحی ALTAIR 5X است و برای کشیدن هوای نمونه از طریق مسیر ورودی، شیلنگ و پروب سازگار به کار می‌رود. این قابلیت در ارزیابی نقاط دسترسی دشوار و نمونه‌برداری پیش از ورود به فضای بسته اهمیت دارد.

قبل از استفاده باید مسیر شیلنگ، طول مناسب نمونه‌برداری، سازگاری مواد شیلنگ با آلاینده، زمان تأخیر انتقال نمونه و عملکرد آلارم انسداد پمپ بررسی شوند. استفاده از لوله نامناسب می‌تواند باعث جذب بعضی گازهای واکنش‌پذیر و قرائت کمتر از واقعیت شود.

پمپ داخلی بدون انجام آزمون جریان مسدود‌شده یا Blocked-Flow Test نباید مبنای اطمینان به نمونه‌برداری قرار گیرد؛ انجام آزمون روزانه مطابق راهنمای سازنده اهمیت دارد.

نمایشگر و سهولت کاربری

این دستگاه در نسخه‌های دارای نمایشگر LCD تک‌رنگ و نمایشگر رنگی عرضه شده است. صفحه پرکنتراست، کلیدهای بزرگ و نور پس‌زمینه استفاده از دستگاه را در شرایط صنعتی و هنگام پوشیدن دستکش ساده‌تر می‌کنند.

نوع نمایشگر یک جزء مهم در تعیین شماره قطعه است؛ بنابراین تصویر تبلیغاتی نسخه رنگی نباید برای سفارش دستگاه تک‌رنگ به‌عنوان تصویر قطعی کالای تحویلی استفاده شود.

سیستم هشدار صوتی، نوری و لرزشی

MSA برای خانواده ALTAIR 5X هشدار صوتی با شدت معمول حدود ۹۵ دسی‌بل، دو چراغ LED هشدار پرنور و موتور لرزشی اعلام می‌کند. نمایشگر نیز قرائت کانال‌ها، پیام هشدار و بعضی وضعیت‌های خطا را نمایش می‌دهد.

حدود هشدار کم و زیاد، مقادیر STEL و TWA در کانال‌های مربوط باید با ارزیابی خطر، قوانین محل کار و دستورالعمل سازمان تنظیم شوند. تنظیمات پیش‌فرض کارخانه را نباید معادل حدود مجاز همه صنایع یا کشورها فرض کرد.

قابلیت‌های MotionAlert و InstantAlert

قابلیت MotionAlert در صورت تشخیص بی‌حرکتی غیرعادی کاربر هشدار محلی ایجاد می‌کند تا افراد اطراف متوجه وضعیت احتمالی اضطراری شوند. قابلیت InstantAlert نیز امکان فعال‌کردن هشدار دستی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

این امکانات به‌تنهایی به معنی ارسال خودکار وضعیت یا موقعیت مکانی کاربر به مرکز فرماندهی نیستند. برای تبادل داده از راه دور، تجهیزات و امکانات ارتباطی سازگار باید جداگانه بررسی و تأیید شوند.

بلوتوث و اتصال به نرم‌افزار

راهنمای جدید خانواده ALTAIR 5X می‌گوید دستگاه‌هایی که از ژوئیه ۲۰۲۲ به بعد ساخته شده‌اند ممکن است فناوری Bluetooth نداشته باشند. نبود نشان Bluetooth روی بدنه یکی از راه‌های تشخیص نسخه فاقد این ویژگی در مستندات MSA است.

بنابراین بلوتوث و برنامه ALTAIR Connect نباید به‌عنوان امکانات قطعی همه دستگاه‌های جدید ALTAIR 5X ثبت شوند. در صورت الزام پروژه، وجود سخت‌افزار و Firmware سازگار، قابلیت جفت‌سازی و پشتیبانی نرم‌افزاری باید روی دستگاه واقعی آزمون شود.

برای بازیابی و مدیریت داده‌های سازگار، سازنده از نرم‌افزار MSA Link و سامانه‌های آزمون رسمی نیز نام می‌برد؛ نوع اتصال و لوازم موردنیاز باید متناسب با نسخه تعیین شوند.

ثبت داده‌ها و رویدادها

کاتالوگ رسمی ظرفیت حداقل حدود ۲۰۰ ساعت ثبت داده با تنظیمات قابل تغییر و ثبت تا هزار رویداد را برای خانواده ALTAIR 5X اعلام می‌کند.

این قابلیت به کارشناسان ایمنی کمک می‌کند رویدادهای هشدار و تاریخچه مقادیر ثبت‌شده را پس از عملیات بررسی کنند. بااین‌حال دستگاه جایگزین سامانه جامع ثبت مواجهه شغلی یا سیستم پایش پیوسته مرکزی نیست.

باتری، مدت کار و شارژ  گازسنج ALTAIR 5X

منبع تغذیه رایج دستگاه باتری قابل شارژ لیتیوم‌یون است. دیتاشیت MSA برای پیکربندی‌های متعارف زمان کارکرد اسمی تا حدود ۲۰ ساعت در دمای اتاق و زمان شارژ حداکثر شش ساعت را اعلام می‌کند.

برای بعضی نسخه‌های ALTAIR 5X مجموعه باتری آلکالاین قابل تعویض نیز به‌صورت گزینه یا لوازم جانبی عرضه شده است؛ این قابلیت برای تمام Variantها و نسخه‌های IR/PID یکسان نیست.

مدت کار واقعی به تعداد سنسورها، نوع نمایشگر، پمپ، دما، سن باتری، وضعیت هشدار و تنظیمات بستگی دارد؛ بنابراین عبارت «۲۰ ساعت» باید به‌عنوان مقدار معمول تحت شرایط آزمون سازنده استفاده شود، نه تضمین برای هر Configuration.

شارژ یا تعویض باتری باید در محل ایمن و مطابق محدودیت‌های گواهی ضدانفجار و دستورالعمل دستگاه انجام شود.

ساختار بدنه، وزن و ابعاد

پوسته دستگاه را از پلی‌کربنات تقویت‌شده با روکش محافظ می‌سازند. MSA مقاومت بدنه در آزمون سقوط از ارتفاع حدود سه متر را در معرفی محصول بیان می‌کند؛ این آزمون به معنی مجازبودن ادامه استفاده از دستگاه آسیب‌دیده پس از سقوط نیست.

وزن مرجع در دفترچه فنی برای دستگاه معمولی ALTAIR 5X همراه باتری و گیره حدود ۴۵۰ گرم است؛ نسخه دارای سنسور IR حدود ۵۲۰ گرم گزارش می‌شود

ابعاد نسخه پمپ‌دار استاندارد و بدون گیره حدود ۱۷ × ۸٫۸۷ × ۴٫۵۵ سانتی‌متر است. صفحه بعضی شماره قطعه‌ها ممکن است وزن یا ابعاد کالای بسته‌بندی‌شده یا تجاری متفاوتی داشته باشد؛ برای مشخصات فنی بدنه، دفترچه همان نسخه اولویت دارد.

درجه حفاظت IP65

MSA درجه حفاظت بدنه ALTAIR 5X را IP65 اعلام می‌کند. این درجه به معنی محافظت در برابر ورود گردوغبار و پاشش آب طبق شرایط آزمون استاندارد مربوط است و نباید با IP67 یا IP68 اشتباه گرفت.

کاربر نباید دستگاه را برای غوطه‌وری در آب مناسب بداند. بعد از آلودگی شدید یا تماس با آب نیز وضعیت ورودی نمونه‌برداری و عملکرد سنسورها باید بررسی شود.

دمای کار و رطوبت محیطی

دفترچه سازنده محدوده کار معمول را حدود منفی ۱۰ تا مثبت ۴۰ درجه سانتی‌گراد ذکر می‌کند. محدوده توسعه‌یافته برای نسخه تک‌رنگ حدود منفی ۲۰ تا مثبت ۵۰ درجه و برای نسخه رنگی حدود منفی ۱۰ تا مثبت ۵۰ درجه سانتی‌گراد است.

نسخه مجهز به سنسور ClO2 و برخی سنسورهای خاص محدودیت دمایی ویژه دارد. در نتیجه استفاده از یک بازه گسترده مشترک برای همه SKUها صحیح نیست.

رطوبت معمول کاری ۱۵ تا ۹۰ درصد نسبی بدون میعان گزارش شد و شرایط متفاوت مقطعی نیز در دفترچه تعریف می‌شود. محدوده فشار محیطی نیز باید طبق دفترچه همان نسخه رعایت شود.

تأییدیه‌های ایمنی و محیط‌های مستعد انفجار

MSA در صفحه خانواده، Approvalهای UL، CSA، ATEX و IECEx را معرفی می‌کند. بااین‌حال خود سازنده تأکید می‌کند شرایط تأییدیه می‌تواند بر اساس Part Number، ترکیب سنسورها، باتری و کشور تغییر کند.

برای مثال، صفحه رسمی نسخه 10116928 تأییدیه‌های UL 913 و CAN/CSA C22.2 را برای آن SKU ذکر می‌کند. این موضوع به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که همان کالا گواهی ATEX مناسب Zone 0 را دارد.

ادعای قابل استفاده بودن در Zone 0 یا Zone 1 فقط پس از تطبیق مارکینگ Ex واقعی، گروه گاز، کلاس دمایی، دمای محیط، نوع باتری و شرایط ویژه تأییدیه همان دستگاه مجاز است. مارکینگ‌های مختلف فروشنده ایرانی نباید بدون کد و سند مشخص با هم ترکیب شوند.

تست روزانه عملکرد و جریان پمپ

پیش از هر روز استفاده باید سلامت ظاهری دستگاه، عملکرد هشدارها، ورودی نمونه‌برداری و جریان پمپ بررسی شوند. در دستگاه پمپ‌دار، آزمون مسدودکردن مسیر ورودی باید مطابق دستورالعمل MSA اجرا شود تا دستگاه افت جریان را تشخیص دهد.

MSA انجام Bump Test پیش از هر روز استفاده را به‌عنوان روش مناسب تأیید عملکرد سنسور و هشدار توصیه می‌کند. اگر هر کانال آزمون را رد کند، دستگاه باید از سرویس خارج و مطابق دستورالعمل بررسی یا کالیبره شود.

برای بعضی سنسورهای خاص مانند ClO2، سامانه‌های خودکار محدودیت دارند؛ بنابراین وجود ایستگاه GALAXY GX2 به معنی آزمون خودکار تمام سنسورهای ممکن نیست.

کالیبراسیون و سامانه GALAXY GX2

ALTAIR 5X قابلیت انجام کالیبراسیون دستی با گاز مرجع مناسب و استفاده از سامانه GALAXY GX2 برای پیکربندی‌های سازگار را دارد. سازنده برای بسیاری از ترکیب‌های متداول زمان Span Calibration حدود ۶۰ ثانیه را معرفی کرده است؛ این زمان برای همه سنسورها و تمام فرایند کالیبراسیون تضمین نمی‌شود.

دوره کالیبراسیون باید بر اساس دستورالعمل سازنده، ارزیابی خطر، دفعات استفاده و مقررات سازمان تعیین شود. در صورت شکست Bump Test، ضربه، مواجهه با غلظت بالا یا شرایط مشکوک، کالیبراسیون و بررسی مجدد ضرورت دارد.

گاز مرجع، رگولاتور و شیلنگ مناسب برای گازهای واکنش‌پذیر از اهمیت زیادی برخوردارند. نتیجه آزمون باید برای Serial Number واقعی و هر کانال موردنیاز ثبت شود.

عمر سنسورها و شرایط گارانتی گازسنج ALTAIR 5X

MSA در کاتالوگ این خانواده برای سنسورهای رایج قابل‌اشتعال، اکسیژن، CO/H2S و SO2 عمر معمول بیش از چهار سال و برای NH3 و Cl2 بیش از سه سال را گزارش کرده است؛ این اعداد عمر قطعی یا تعهد تعویض رایگان نیستند.

در کاتالوگ تاریخی سازنده، ضمانت سه‌ساله برای بسیاری از پیکربندی‌های رایج و سنسورهای اصلی، دوساله برای سنسورهای NH3 و Cl2 و حداقل یک‌ساله برای بعضی سنسورهای دیگر ذکر می‌شود.

این گارانتی تاریخی نباید بدون قرارداد و تأیید کتبی به‌عنوان Warranty قطعی خرید جدید در ایران منتشر شود. تاریخ شروع ضمانت، استثناها، خدمات محلی و وضعیت سنسورهای انبارشده باید از تأمین‌کننده استعلام شوند.

محدودیت‌های مهم استفاده از گازسنج ALTAIR 5X

دستگاه فقط گازهایی را اندازه می‌گیرد که سنسور متناظر آن‌ها نصب و فعال شوند.

هر دستگاه ALTAIR 5X الزاماً شش گاز را پایش نمی‌کند و نسخه چهارگاز فقط چهار کانال مشخص را پوشش می‌دهد.

وجود پمپ داخلی مجوز ورود به فضای بسته را صادر نمی‌کند و ارزیابی کامل خطر و روش نمونه‌برداری صحیح لازم است.

سنسور کاتالیستی در برابر بعضی مواد مهارکننده یا مسموم‌کننده آسیب‌پذیر است و بعد از مواجهه مشکوک به آزمون پاسخ نیاز دارد.

حفاظت IP65 به معنی امکان غوطه‌وری دستگاه در آب نیست.

قابلیت Bluetooth برای همه نسخه‌های جدید تضمین نشده است.

قابلیت PID و سنجش CO2 فقط در Variantهای مجهز به سنسورهای مربوطه وجود دارد.

تنظیمات هشدار کارخانه جایگزین تعیین حدود مجاز مواجهه شغلی نیستند.

دستگاه دارای Fault، شکست Bump Test، خرابی پمپ یا کالیبراسیون نامعتبر نباید وارد عملیات شود.

بازرسی پیش از استفاده

بدنه، نمایشگر، دکمه‌ها و گیره از نظر ترک، شکستگی و آسیب بررسی شوند.

شماره سریال، وضعیت باتری و تاریخ یا وضعیت سرویس دستگاه کنترل شوند.

نوع گازهای نمایش‌داده‌شده با خطرات واقعی محیط و فهرست سنسورهای خریداری‌شده تطبیق داده شود.

ورودی و فیلتر پمپ، شیلنگ و پروب از نظر گرفتگی، نشتی و آلودگی بررسی شوند.

آزمون عملکرد جریان مسدود‌شده پمپ طبق دفترچه اجرا شود.

چراغ‌های هشدار، موتور لرزشی، آژیر و خوانایی نمایشگر کنترل شوند.

تست روزانه Bump Test با گاز مرجع مناسب انجام و نتیجه ثبت شود.

اگر سنسور، پمپ یا هر کانال در آزمون مردود شود، دستگاه تا رفع عیب از سرویس خارج بماند.

نظافت، نگهداری و سرویس

بدنه دستگاه باید مطابق دستورالعمل MSA تمیز شود و از استفاده از حلال‌های مهاجم و ورود مستقیم مواد شوینده به سنسورها یا مسیر پمپ خودداری شود.

فیلتر ورودی پمپ، شیلنگ نمونه‌برداری، شارژر و سنسورهای تعویضی باید از نظر سازگاری و اصالت کنترل شوند. در دستگاه‌های دارای Firmware جدید، پیش از تعویض بعضی سنسورها لازم است شماره قطعه و سازگاری Firmware بررسی شود.

پس از تعویض سنسور یا قطعات مرتبط با اندازه‌گیری، آزمون عملکرد و کالیبراسیون لازم باید انجام شود. در خرید سازمانی، موجودی قطعات و خدمات فنی رسمی به‌اندازه قیمت دستگاه اهمیت دارد.

مشخصات فنی کامل گازسنج ALTAIR 5X

برند: MSA Safety

مدل رسمی: ALTAIR 5X

نوع محصول: گازسنج پرتابل چندگازه

حداکثر تعداد گاز قابل سنجش: شش پارامتر متناسب با Configuration

ترکیب رایج چهارگاز: LEL، اکسیژن، CO و H2S

پمپ نمونه‌برداری: داخلی و یکپارچه

فناوری حسگرهای رایج: MSA XCell

سنسورها :

سنسور گاز قابل‌اشتعال: کاتالیستی یا IR در نسخه مربوطه؛ سنسور اکسیژن و اغلب گازهای سمی: الکتروشیمیایی؛ سنسور VOC: اختیاری در نسخه مخصوص PID

سنسور CO2: در نسخه دارای IR مربوطه، نه نسخه پایه

محدوده LEL: صفر تا ۱۰۰ درصد LEL؛ محدوده اکسیژن: صفر تا ۳۰ درصد حجمی ؛ محدوده CO معمول: صفر تا ۲۰۰۰ ppm؛ محدودهH2S معمول: صفر تا ۲۰۰ ppm

محدوده SO2: صفر تا ۲۰ ppm در نسخه مربوط؛ محدوده NH3: صفر تا ۱۰۰ ppm در نسخه مربوط؛ محدوده Cl2: صفر تا ۱۰ ppm در نسخه مربوط؛ محدوده PID: صفر تا ۲۰۰۰ ppm در نسخه مربوط، طبق راهنمای همان سنسور

نمایشگر: LCD رنگی یا تک‌رنگ بر اساس شماره قطعه

هشدار صوتی: حدود ۹۵ دسی‌بل به‌صورت معمول، هشدار نوری: چراغ‌های LED پرنور، هشدار لرزشی: دارد

قابلیت MotionAlert: دارد، بر اساس تنظیمات

قابلیت InstantAlert: دارد

ثبت رویداد: تا هزار رویداد در مشخصات اعلامی خانواده

ثبت داده: حداقل حدود ۲۰۰ ساعت با پیکربندی قابل تنظیم در کاتالوگ

ارتباط داده: نرم‌افزار MSA Link و رابط سازگار

بلوتوث: فقط در نسخه‌های دارای سخت‌افزار فعال؛ در تولید از ژوئیه ۲۰۲۲ به بعد ممکن است وجود نداشته باشد.

ایستگاه تست: سازگار با GALAXY GX2 برای سنسورهای مجاز

تست عملکرد: Bump Test پیش از استفاده روزانه مطابق توصیه سازنده

آزمون پمپ: آزمون انسداد جریان پیش از استفاده

زمان Span Calibration رایج: حدود ۶۰ ثانیه برای بعضی ترکیب‌های متداول

باتری رایج: لیتیوم‌یون قابل شارژ

باتری جایگزین: AA آلکالاین در بعضی نسخه‌های ALTAIR 5X

مدت کار اسمی: تا حدود ۲۰ ساعت در دمای اتاق، وابسته به Configuration

زمان شارژ: حداکثر حدود شش ساعت

درجه حفاظت: IP65

تحمل آزمون سقوط در معرفی سازنده: حدود سه متر

جنس بدنه: پلی‌کربنات با روکش محافظ

وزن :

وزن دستگاه معمولی طبق دفترچه: حدود ۴۵۰ گرم با باتری و گیره؛ وزن نسخه IR طبق دفترچه: حدود ۵۲۰ گرم

ابعاد مدل استاندارد پمپ‌دار بدون گیره: حدود ۱۷ × ۸٫۸۷ × ۴٫۵۵ سانتی‌متر

دمای کار عادی: منفی ۱۰ تا مثبت ۴۰ درجه سانتی‌گراد، دمای توسعه‌یافته تک‌رنگ: منفی ۲۰ تا مثبت ۵۰ درجه سانتی‌گراد؛ دمای توسعه‌یافته رنگی: منفی ۱۰ تا مثبت ۵۰ درجه سانتی‌گراد

رطوبت معمول: ۱۵ تا ۹۰ درصد نسبی بدون میعان

تأییدیه‌های خانواده: UL، CSA، ATEX و IECEx بر اساس SKU و مارکینگ

نمونه Part Number تک‌رنگ چهارگاز دستگاه: 10116924؛ نمونه Part Number تک‌رنگ چهارگاز کیت: 10116926؛ نمونه Part Number تک‌رنگ پنج‌گاز کیت: 10116927؛ نمونه Part Number رنگی چهارگاز کیت: 10116928؛ نمونه Part Number رنگی پنج‌گاز کیت: 10116929

کشور مبدأ: باید بر اساس Label و مدارک همان دستگاه تحویلی ثبت شود.

تاریخ تولید و Serial Number: روی دستگاه واقعی و اسناد کنترل شود.

وضعیت تولید: خانواده در سایت MSA فهرست شده؛ تولید و موجودی هر SKU نیازمند استعلام است.

ضمانت دستگاه: برای خرید جدید نیازمند تأیید کتبی؛ اعداد کاتالوگ قدیمی به‌تنهایی ملاک قرارداد نیستند.

وضعیت عرضه گازسنج ALTAIR 5X در ایران

فروشگاه آتش‌پوشان صفحه مستقلی برای گازسنج چندکاره MSA ALTAIR 5X در بازار ایران منتشر کرده و ترکیب رایج LEL، اکسیژن، CO و H2S را معرفی می‌کند.

این صفحه سابقه معرفی و عرضه دستگاه در ایران را نشان می‌دهد، ولی Part Number واقعی، وضعیت قطعات، تاریخ سنسور و موجودی کالای نو قابل تحویل را برای یک SKU مشخص تأیید نمی‌کند. به همین دلیل بهتر است در ISV Kala وضعیت «قابل تأمین پس از استعلام» ثبت شود.

صفحه فروشنده برای همه دستگاه‌های معرفی‌شده، بلوتوث و نرم‌افزار ALTAIR Connect را نیز مطرح کرده است؛ اما راهنمای جدید MSA تصریح می‌کند نسخه‌های ساخته‌شده از ژوئیه ۲۰۲۲ به بعد ممکن است اصلاً ماژول Bluetooth نداشته باشند.

همچنین فروشنده PID را به‌اشتباه «کنترل‌گر دمای داخلی» نامیده است؛ در منابع رسمی PID یک آشکارساز فوتویونش برای پایش VOC در نسخه مخصوص است. نباید PID را جزء استاندارد چهارگاز معمولی معرفی کرد.

در ادعای «ساخت آمریکا» نیز لازم است Country of Origin روی دستگاه و اسناد همان محموله کنترل شود؛ کشور دفتر مرکزی برند جایگزین کشور سازنده SKU تحویلی نیست.

کنترل اصالت و خرید سازمانی گازسنج ALTAIR 5X

نام مدل: ALTAIR 5X روی برچسب و مدارک با نسخه‌های ALTAIR 5XiR و ALTAIR 5X PID اشتباه نشود.

Part Number: ترکیب گازها، نوع نمایشگر، استاندارد منطقه‌ای و اقلام همراه با کد سفارش تطبیق می‌دهد.

شماره سریال: Serial Number دستگاه ثبت و با فاکتور و گواهی سرویس تطبیق می‌دهد.

نوع سنسورها: فناوری، دامنه و تعداد کانال‌های واقعی دستگاه کنترل شوند.

تاریخ سنسور: Date Code، تاریخ نصب و وضعیت عمر باقی‌مانده در صورت امکان مستندسازی شود.

گواهی کالیبراسیون: نتیجه معتبر Calibration Certificate برای شماره سریال واقعی و همه کانال‌های تحویلی دریافت شود.

تست عملکرد: نتیجه Bump Test و Blocked-Flow Test پمپ در تحویل کنترل شود.

حدود هشدار: مقادیر Low، High، STEL و TWA باید با مشخصات ایمنی پروژه مطابق باشند.

تأییدیه محیط خطرناک: ATEX/IECEx یا UL/CSA موردنیاز باید با Approval Label واقعی مطابق باشد.

باتری و شارژر: سلامت، نوع و مدارک سازگاری کنترل شوند.

بلوتوث: اگر جزء درخواست فنی است، وجود لوگو، سخت‌افزار و عملکرد واقعی نسخه بررسی شود.

نسخه PID یا IR: فقط با Part Number و سنسور متناظر پذیرفته شود.

قطعات و خدمات: دسترسی به سنسور یدکی، فیلتر پمپ، لوله، گاز کالیبراسیون و خدمات مجاز تأیید شود.

گارانتی: مدت و دامنه Warranty سازنده و فروشنده به‌صورت جداگانه و مکتوب مشخص شوند.

کشور مبدأ: بر اساس Label و اسناد همان محموله ثبت شود.

بسته‌بندی و اصالت: شماره قطعه، سریال، Label، بسته‌بندی و مدارک باید با داده‌های رسمی MSA مطابق باشند.

منابع رسمی و مطالعه بیشتر

برای بررسی خانواده، ترکیب سنسورها و مدل‌های رسمی می‌توانید صفحه رسمی MSA ALTAIR 5X را مطالعه کنید؛ برای تأیید یک نسخه رایج چهارگاز با نمایشگر رنگی به صفحه Part Number 10116928 در MSA مراجعه کنید.

برای محدوده‌های سنجش، زمان کار باتری، بدنه و تفاوت نسخه‌ها از دیتاشیت رسمی گازسنج ALTAIR 5X استفاده کنید؛ برای توصیه‌های تست و عملکرد سنسور در پیکربندی‌های مربوط، دستورالعمل رسمی Bump Test شرکت MSA در دسترس است؛ جزئیات آزمون باید با راهنمای همان نسخه مطابقت داده شوند؛ برای اطلاع از نسخه‌های دارای ارتباط بی‌سیم، توضیح رسمی سازنده درباره بلوتوث ALTAIR 5X را بررسی کنید؛ برای مشاهده سایر مطالب تخصصی ایمنی می‌توانید به وبلاگ ISV Kala مراجعه کنید.

جمع‌بندی گازسنج ALTAIR 5X

گازسنج MSA ALTAIR 5X یک دستگاه چندگازه پمپ‌دار برای پایش اتمسفر صنعتی است که با سنسورهای XCell، امکان اندازه‌گیری هم‌زمان حداکثر شش پارامتر و قابلیت‌های هشدار و ثبت داده عرضه می‌شود. نسخه چهارگاز متداول شامل LEL، اکسیژن، CO و H2S است؛ اما پیکربندی‌های دیگر نیز وجود دارند.

بدنه دارای IP65، تحمل آزمون سقوط سه‌متری، زمان کار اسمی ۲۰ ساعت، پمپ داخلی و امکان آزمون با GALAXY GX2 از مشخصات قابل اتکای خانواده هستند. بااین‌حال تعداد کانال‌ها، نمایشگر، نوع سنسور و Approval باید بر اساس Part Number تعیین شوند.

در خرید سال ۲۰۲۶ نباید وجود بلوتوث، حسگر PID یا سنسور CO2 را بدون تأیید Variant قطعی دانست. همچنین ضمانت تاریخی کاتالوگ جایگزین Warranty مکتوب فروشنده نیست.

برای خرید پروژه‌ای لازم است نوع سنسورها، شماره سریال، تاریخ و سلامت سنسورها، Calibration Certificate، آزمون روزانه، Approval Label، کشور مبدأ و امکان خدمات پس از فروش پیش از ثبت سفارش بررسی شوند.